Η διαχρονικότητα της προσφυγιάς

                         Η διαχρονικότητα της προσφυγιάς

                   (Με αφορμή τη "Γαλήνη" του Ηλία Βενέζη)

                                              

                                                                     "Πόλεμος πατήρ πάντων..."                    

                                                                                       Ηράκλειτος

   

   "... Οι χωριάτες τους φιλεύανε ψωμί σταρένιο και γάλα, ύστερα βγαίναν στις πόρτες, και τους ευχόντανε ο θεός να είναι μαζί τους, στο δρόμο τους. Αυτοί οι χωριάτες δεν ξέρανε αν είταν πόλεμος, ή αν τελείωσε, δεν ξέρανε τίποτα. Ξέραν μονάχα πως άνθρωποι τους ζητούσαν ψωμί και το δίνανε με την απλότητα που έχουν όλες οι μεγάλες πράξεις".

                                                                           (Γαλήνη, σ. 134)

  Αυτοί οι σπλαχνικοί χωριάτες ήταν Τούρκοι, απλοϊκοί, κι απονήρευτοι, άκακοι άνθρωποι, που ζούσαν μέσα στη φύση και δε γνώριζαν άλλο Θεό από αυτόν που στέλλει το φως και τη βροχή σ' όλο τον κόσμο. Δεν ήξεραν άλλον πόλεμο από τον άγριο κι ατέλειωτο πόλεμο με τα στοιχεία της φύσης.   

  Αλήθεια τι Τούρκος τι Έλληνας για τον απλό, τον απλοϊκό άνθρωπο που μόνο με τη γη έχει δοσοληψίες και δεν γνωρίζει διαφορά ανάμεσα στο Θεό των Χριστιανών και τον Αλάχ; "Ένας είναι για όλους ο Θεός"

δίδασκε ο μεγάλος εκείνος απλός Δάσκαλος, ο Κοσμάς ο Αιτωλός. Κι ο Ηλίας Βενέζης το ίδιο πράγμα λέει απλά και πειστικά με τα σοφά τούτα λόγια που απηχούν μια παρωχημένη εποχή φιλίας και αγάπης ανάμεσα στους δυο λαούς, συνύπαρκης και όχι μόνο ανοχής, μια χαμένη πλέον πραγματικότητα, βουτηγμένη στο αίμα και τη συμφορά...

  Οι Τούρκοι "χωριάτες" εκείνοι "φιλεύανε ψωμί και γάλα", τους δικούς μας πρόσφυγες: "παρ' εόντων", κι ο λαός ο δικός μας σήμερα κάνει ό, τι μπορεί για να ανακουφίσει τους πληγέντες από τον καταστρεπτικό σεισμό χιλιάδες Τούρκους, μολονότι ξέρει πως τα πανέμορφα ελληνικά νησιά, η  ΄Ιμβρος και η Τένεδος, ερημωμένα και ερειπωμένα κρατάνε με νύχια και με δόντια την ελληνική τους ταυτότητα υπό την τούρκικη κατοχή...       Γνωρίζοντας πως η Κύπρος ζει την  αιμορροούσα πληγή στο λαβωμένο κορμί της και την ανομολόγητη προσφυγιά εικοσιέξι (26) συναπτά έτη, θρηνεί εκατοντάδες νεκρούς και χίλιους εξακόσιους δεκαενιά (1619) αγνοούμενους...  Γνωρίζοντας ακόμα τη βάναυση συμπεριφορά των κυβερνώντων τη χώρα αυτή προς τους Κωνσταντινοπολίτες Έλληνες και τον τρόπο με τον οποίο τους εξανάγκασαν να φύγουν από την Πόλη, εγκαταλείποντας σπίτια, βιος και τις μνήμες τους εκεί. Γνωρίζοντας τις ατελείωτες προκλήσεις και τις επαναλαμβανόμενες διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Κύπρο μας...

  ΄Οταν άρχισα να σκέφτομαι πώς να αντιμετωπίσω το θέμα της τύχης των Ελλήνων Μικρασιατών προσφύγων στη χώρα μας, όπως το παρουσιάζει μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος "Γαλήνη" ο Ηλίας Βενέζης και τι τον ώθησε να γράψει με τόσο λυρισμό και πονεμένο πάθος αυτό το έπος, που αναμφίβολα, εκτός από επώδυνη και συγκλονιστική μαρτυρία, είναι ένα ποίημα γεμάτο τραγικό μεγαλείο, πρόβαλε μπροστά μου όλο το εφιαλτικό φάσμα της σύγχρονης πραγματικότητας με τις ακατάσχετες βίαιες ή μεθοδευμένες τεχνιέντως μετακινήσεις πληθυσμών. Και δεν ήταν δυνατόν παρά να κάμω ορισμένες πικρές σκέψεις, συγκρίσεις, αναφορές και παρατηρήσεις και να καταλήξω σε ορισμένα συμπεράσματα, που δεν είναι καθόλου καθησυχαστικά για το μέλλον των ανυπεράσπιστων του κόσμου τούτου, δύο χιλιάδες παρά κάτι χρόνια από την έλευση Εκείνου, που είπε: "Καινήν εντολήν δίδωμι υμίν ίνα αγαπάτε αλλήλους" και "Ειρήνη υμίν". Αλλά για ποια ειρήνη μπορούμε να μιλάμε σήμερα;

                                        

   Η Μικρασιατική καταστροφή, ο αφανισμός της ιωνικής ενδοχώρας και ο διωγμός των Ελλήνων από τις εστίες τους, δεν έχει ίσως προηγούμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά και δεν διαφέρει ωστόσο από τους σύγχρονους, βάναυσους, βίαιους και αιματηρούς εκπατρισμούς αθώων πολιτών. Αλλά οι Μικρασιάτες πρόσφυγες ήταν άνθρωποι από όλα τα κοινωνικά στρώματα, χωρίς εξαίρεση, ευκατάστατοι και άνθρωποι υποδαιέστεροι οικονομικά , άνθρωποι του πνεύματος, που άφηναν πίσω τους την αρχοντιά, τις σχολές, το βιος και τα υπάρχοντά τους, την ιστορία και τον πολιτισμό τους, μια ιστορία κι έναν πολιτισμό θαυμαστό, το άνθος των προσπαθειών και των αγώνων αιώνων, που ευδοκιμούσε και άνθιζε εκεί εκατονταετίες ολόκληρες, για να παραδοθεί στη λεηλασία και τη φωτιά. Οι πρόσφυγες εκείνοι σήκωσαν ό, τι μόπρεσαν από το πλούτος της ιωνικής ελληνικής οικουμένης, πήραν το θαλασσινό δρόμο της προσφυγιάς και πλέοντας, όσοι πρόλαβαν να σωθούν από τη φωτιά και το μαχαίρι μανιακών εχθρών αλλοθρήσκων και "φίλων Ευρωπαίων"(ή μήπως γινήκαμε επιλήσμονες; Τα γεγονότα επαναλαμβάνονται) κι όσοι κατάφεραν να επιβιβαστούν στα καράβια, με την ψυχή κυριολεκτικά στο στόμα, έφτασαν κι αποβιβάστηκαν στη μητέρα Ελλάδα, ελπίζοντας πως θα βρουν στοργή και αγάπη, μια ζεστή και φιλόξενη γωνιά, για να απαγκιάσουν και να ξεκινήσουν από την αρχή την πάλη με τη γη και τα στοιχεία της άγριας φύσης, για την επιβίωση. Δεν υπολόγιζαν πως θα αντιμετώπιζαν μίσος, εχθρότητα και ανελέητο ως εξοντωτικό πόλεμο από αδερφούς ΄Ελληνες Αρβανίτες στο συγκεκριμένο κείμενο, οι οποίοι υπερασπίζονταν τη γη, που στην πραγματικότητα δεν ήταν δική τους, αλλά την εκμεταλλεύονταν ως βοσκότοπο. Κι είδαν τους πρόσφυγες σαν σφετεριστές αυτής της γης. Και τους φέρθηκαν με το χειρότερο τρόπο. ΄Εβαλαν τα δυνατά τους να τους εξοντώσουν, να τους πνίξουν ή να τους κάμουν τον, όντως μαρτυρικό, βίο αβίωτο και να τους εξαναγκάσουν να πάρουν πάλι τους δρόμους. Αλλά οι Μικρασιάτες πρόσφυγες δεν υποχώρησαν. Είπαν: "Εμείς θα μείνουμε σ' αυτό το μέρος, εδώ. Με το θέλημα του Θεού", που τους ακολουθούσε, σακατεμένος, ρημαγμένος, ρακένδυτος, πρόσφυγας κι αυτός μέσα στο ίδιο το κράτος της παντοδυναμίας του, και τους έδινε δύναμη, κουράγιο και θέληση για επιβίωση, για νέα ζωή.

   Και διαγράφηκε τότε "μια γαλάζια γραμμή απάνω στο χώμα της γης όπου είναι δέντρα και τάφοι, φωτιά της αστραπής που γράφεται και σβήνει, βυθιζόμενη μες στο πέλαγο, πέρα απ' όλα η σιγή που είναι το τελευταίο όριο του κόσμου", γυρεύοντας να μάθουν "ποια να είναι, άραγες, η μοίρα του κόσμου(...), η μοίρα μερικών ανθρώπων(...), για τα κόκαλα που θα λευκάνει η θάλασσα όταν θα σκεπάσει και τούτο το καταφύγιο της γης, ύστερα από αμέτρητα χρόνια" και δεν είναι "τίποτα πιο ικανό να σώσει τον άνθρωπο απ' την πίκρα της αβεβαιότητας, όσο η σιωπή και η αβεβαιότητα των άστρων".   

   Η προϊούσα ομαδική και προμελετημένη, πολύ καλά σχεδιασμένη και πραγματοποιούμενη νομαδοποίηση και, το χειρότερο, προσφυγοποίηση των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων παγκοσμίως, παίρνει στις μέρες μας περισσότερο από ανησυχητικές, τεράστιες πλέον διαστάσεις. Πολλά είναι τα αίτια και οι αφορμές, αλλά και τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους "οι στυλοβάτες της ειρήνης και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων", για την επίτευξη της "εθνοκάθαρσης"( και όχι μόνο στη γείτονα πολύπαθη χώρα), που σημαίνει απομάκρυνση του υπαρκτού προβλήματος της φτώχειας και της ένδειας που μαστίζει ατυχή ανθρώπινα όντα, εξαιτίας της αδυναμίας, αλλά κυρίως της έλλειψης βούλησης από μέρους των υπευθύνων, για την αντιμετώπιση της κλιμακούμενης ανεργίας. Έτσι ο μεθοδευμένος εξαναγκασμός πολυπληθών άστεγων και άσιτων ανθρώπινων μαζών προς αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης και ανθρωπινότερων όρων ζωής, είναι το μέσο που έχουν στη διάθεσή τους, το αποφασιστικότερο και δραστικότερο για την επίτευξη του σκοπού αυτού είναι ο πόλεμος!

 "Πόλεμος πατήρ πάντων" και "δια του πυρός και της έριδος τα πάντα γίγνεται" κατά τον αρχαίο φιλόσοφο. Ποιος πόλεμος όμως; Η δια των βομβαρδισμών εξολόθρευση άμαχων, άοπλων και ανυπεράσπιστων;

   Άλλο είναι σαφώς το νόημα των λόγων του Ηρακλείτου.

   Ασφαλώς ο πόλεμος είναι πόλεμος και συνεπάγεται όλα τα κακά. Δεν μπορεί κανείς να δικαιολογήσει, μόνο να αιτιολογήσει, έναν πόλεμο. Δικαιολογημένα ή μη ο άνθρωπος συχνά βρέθηκε αντιμέτωπος με το συνανθρωπό του, αποβλέποντας και αποσκοπώντας στην ταπείνωση, την εξασθένηση, την καταστροφή του ακόμα, για να υπερισχύσει και να του επιβληθεί, να επιβιώσει, να κυριαρχήσει. Τις περισσότερες φορές ο πόλεμος επιβαλλόταν από την ανάγκη επιβίωσης, και ήταν πόλεμος με τα στοιχεία της φύσης και με ό, τι αντιστεκόταν στην προσπάθεια του άοπλου ανθρώπου να επιζήσει, χωρίς αυτό σε καμιά περίπτωση να έχει σχέση και να απαλλάσσει της ευθύνης εκείνους που σήμερα για οποιοδήποτε λόγο "τολυπεύουν" τον πόλεμο με τα σύγχρονα μέσα.

   Ναι, ανέκαθεν οι άνθρωποι εμπλέκονταν σε εμπόλεμες καταστάσεις, ανεξάρτητα από τα αίτια και τις αφορμές, αλλά πολεμούσαν στήθος με στήθος, σημάδευαν ο ένας τον άλλο, παρατάσσονταν αντιμέτωποι και πολεμούσαν σώμα με σώμα, είχαν κανόνες σ' αυτό το τρομερό παιγνίδι και όρια και πλήρωναν όλοι, νικητές και ηττημένοι. ΄Ολοι περισυνέλεγαν νεκρούς και ύψωναν τύμβους, "σήματα", των αποθανόντων, για να ενθυμούνται και να γνωρίζουν οι επιγενόμενοι τα κατορθώματά τους.  Ναι, σίγουρα η ιστορία της ανθρωπότητας είναι ιστορία σφοδρών πολέμων και μεγάλων κατακτήσεων. Η ανθρωπότητα καυχιέται για τους ήρωες και τους "Μεγάλους Κατακτητές" της, χωρίς να ερυθριάζει για τα θύματα, τις καταστροφές, τα εκατομμύρια των νεκρών, των προσφύγων, των αναπήρων, των πεινώντων και διψώντων, των γυμνών και των ορφανών και των άστεγων...

   Πολεμούσε πάντα ο αδύναμος κι ανυπεράσπιστος άνθρωπος εναντίον των τρομερών καταστροφικών δυνάμεων της φύσης και εφεύρισκε μέσα και τρόπους αντιμετώπισής τους. Και μπροστά στην αδυναμία και τη μηδαμινότητά του, στην αναποτελεσματικότητα των προσπαθειών του, τρομαγμένος, περιδεής και ταπεινός σήκωνε τα μάτια και τα χέρια προς τον ουρανό και ζητούσε το έλεος και την άνωθεν παραμυθία: "πάσα δοσις

αγαθή και πάν δώρημα τέλειον άνωθεν εστι καταβαίνον..." Ο άνθρωπος των αιώνων της αθωότητας περίμενε την άνωθεν παραμυθία. Τι περιμένει σήμερα ο ενδεής, ο ταλαίπωρος άνθρωπος από τους ουρανούς; Φωτιά και θάνατο! Υπάρχει αλήθεια πουθενά χώρος για το Θεό σήμερα;

   Εκείνοι που ασκούν την κηδεμονία του πλανήτη μας καταστρώνουν σχέδια και πραγματοποιούν προγράμματα και πτήσεις για την κατάκτηση του αχανούς και αινιγματικού διαστήματος, με απώτερο σκοπό να μεταφερθεί στους αιθέρες η διαμάχη των διαπλεκομένων συμφερόντων, αφαιρώντας συγχρόνως από τον ταλαίπωρο άνθρωπο το δικαίωμα στην προαιώνια πίστη και στη μαγική, αν θέλουμε, αντίληψη του κόσμου και εκδιώκοντας το Θεό από την ουράνια κατοικία του. Ο μισός πληθυσμός περίπου της γης πασιφανέστατα έχει μεταβληθεί σε πρόσφυγες και σε "περιπλανώμενους μετανάστες" και οι πολιτισμένες χώρες, σε "χώρες υποδοχής προσφύγων και μεταναστών". Η προσφυγιά κι η αναγκαστική μετανάστευση είναι μια αναμφισβήτητα κακοφορμισμένη, αιμάσσουσα πληγή στο σώμα της "πολιτισμένης" σύγχρονης ανθρωπότητας.

   Τι σημαίνει εθνοκάθαρση; Υπάρχουν λαοί και γλώσσες και πολιτισμοί αμιγείς, τη σιγμή που έχουν γίνει τόσες προσμίξεις, τόσες επιμιξίες, τόσες διεισδύσεις λαών και πολιτισμών; Τόσοι συγκερασμοί ιδεών, απόψεων, εθνοτήτων και γλωσσών;

   Υπάρουν σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ΑΝΘΡΩΠΟΙ και πρέπει να τους σεβαστούν όσοι κρατούν στα χέρια τους τα τρομερά κλειδιά των μέσων αφανισμού του πιο σημαντικού όντος της δημιουργίας:του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του. ΄Ολοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή και στην απολαβή των αγαθών που δίνει η Μεγάλη Μητέρα Γη. Τι είναι οι άνθρωποι; ΄Οσπρια; Σιτηρά για να κρισσάρονται ή αιγοπρόβατα; Και πώς έχει το δικαίωμα ο εκάστοτε άνους πλανητάρχης να επεμβαίνει "δια πυρός και σιδήρου" και να εξολοθρεύει αμάχους, δυστυχείς για την αποκατάσταση δήθεν της ειρήνης, παίζοντας το ρόλο του ειρηνοποιού και του αποτιμητή δικαιοσύνης; Από ψυχολογικά " ανοιχτά τραύματα της παιδικής του ηλικίας" κινούμενος ή "απλώς κάνοντας το κέφι του, κατά κτηνώδη τρόπο, διέταζε βομβαρδισμούς κατά αμάχων"; Κι αν αυτή η ψυχολογική δημοσιογραφική ερμηνεία ευσταθεί, αιτιολογείται η πράξη και τα αποτρόπαια αποτελέσματά της; Και οι Ναζί το ίδιο έκαναν. Και πώς οι υπόλοιποι παραμένουμε απαθείς θεατές και σε πολλές περιπτώσεις επικροτούμε αυτή την τακτική, που είναι καθαρή και άνευ προηγουμένου επέμβαση στα εσωτερικά μιας χώρας, ενώ είναι ευδιάκριτος ο πάγιος στόχος της Καθολικής Δύσης να αποδυναμώσει και να επιβληθεί στην Ορθόδοξη Ανατολή, όπως ακριβώς συνέβαινε και συμβαίνει με τους οραματισμούς και την τακτική των διαιώνιων εξ ανατολών εχθρών της Ορθοδοξίας; Μια τακτική κι ένας στόχος που έχει τιην αρχή του στις διαβόητες Σταυροφορίες, που είναι υπεύθυνες για τον αφανισμό ενός πολιτισμού, που η Ευρώπη δεν έχει ακόμα σινειδητοποιήσει την αξία του και τι έχασε!

                                                                      

  Σήμερα μιλάμε για "ρατσισμό", που σημαίνει διάκριση των ανθρώπινων φυλών σε ανώτερες/προνομιούχες και σε κατώτερες, ανάξιες λόγου και  έχουμε πλέον εφεύρει και τον πιο ενδεδειγμένο και κατάλληλο όρο, που εμπεριέχει και το νόημα της πιο παράλογης και πιο απάνθρωπης συμπεριφοράς/πράξης, που είναι η περιφρόνηση, η έλλειψη στοργής και σεβασμού της προσωπικότητας του άλλου, η αδιαφορία και η εκμετάλλευση των αναγκεμέων που παίρνουν τους δρόμους του άστοργου κόσμου, κυνηγημένοι από την όποια κακή τους μοίρα, ζητώντας κάποιο καταφύγιο. Κι ώς ένα σημείο είναι πιθανό να υπάρχουν ανάμεσά τους και κλέφτες και κακοί και απατεώνες και φύσει εγκληματίες. Το εφιαλτικό αυτό γεγονός το ζούμε έντονα στις μέρες μας, που η χώρα μας, είτε ως "χώρα υποδοχής προσφύγων και μεταναστών" είτε ως "ασυλο πτωχών και  ανεπιθύμητων" στον τόπο τους, κατακλύζεται από στίφη εκόντων ακόντων "βαρβάρων".(Δεν ξέρω βέβαια αν με το δημογραφικό πρόβλημα, που δημιουργεί η υπογεννητικότητα μας συμφέρει να λάβουμε υπόψη μας λίγο παραποιημένο το στιχο του Καβάφη: τι θα γίνουμε χωρίς αυτούς τους βαρβάρους! Οι άνθρωποι αυτοί ίσως είναι μια κάποια λύση...). ΄Ομως η στέρηση είναι κακός σύμβουλος. "Η πείνα βγάζει μάτι", λέει με την απλή σοφία του ο λαός. Μπροστά στην ανάγκη για επιβίωση δεν υπάρχουν ηθικοί φραγμοί και "δεν". Κι ο καθένας μπορεί να μεταβληθεί σε κλέφτη και σε εγκληματία ακόμα. Μέσα μας υπάρχει ο καλός κι ο κακός, τόση αγαθοσύνη και αθωότητα, όση και κακία και άλλα πολλά... Κουβαλάμε μέσα μας είτε το θέλουμε είτε όχι, είτε παραδεχόμαστε είτε όχι, τον πρωτόγονο πρόγονό μας, που δεν γνώριζε τίποτε άλλο και δεν ενδιαφερόταν για τίποτα παραπέρα από την επιβίωση και τη διαιώνιση του είδους. Και χρησιμοποιούσε το μυαλό και τις δυνατότητές του για το σκοπό αυτό. Δεν υπάκουε σε καμιά άλλη δύναμη. Δεν είχε επίγνωση του καλού και του κακού, του δίκιου και του άδικου, του ηθικού και του ανήθικου. ΄Εχουμε όλοι μέσα μας μια αγαθή βούληση, που δείχνει το δρόμο της αρετής κι έναν δόκτορα Τζέκιλ, που μπορεί να φτάσει, κατευθυνόμενος από τις σκοτεινές δυνάμεις του κακού, που ενοικεί μέσα του, να καταστρώνει καταχθόνια σχέδια και να δρα στα σκοτεινά.

   Υπάρχει για όλα μια εξήγηση, μια απάντηση λογική ή, στη χειρότερη περίπτωση, λογικοφανής. Είναι κάτι κι αυτό ετούτη την ώρα που, ένας υπολογίσιμος αριθμός "λαθρομεταναστών" κυρίως, "παρείσακτων" έτσι κι αλλιώς, εκτός από στυγνούς εγκληματίες, έχουν μεταβληθεί σε ζητιάνους, γιατί ανακάλυψαν πως έτσι άκοπα κερδίζουν πολύ περισσότερα, παρά να δουλεύουν για το "ψωμάκι των παιδιών" τους,  λίγο πολύ έχουμε γίνει όλοι ρατσιστές, κι ώς ένα σημείο με το δίκιο μας, αφού συχνά κινδυνεύει όχι μόνο η περιουσία, αλλά και η ίδια η ζωή μας, χωρίς να σημαίνει αυτό πως οι κακοποιοί είναι μόνο από τους "παρείσακτους" και τους "λάθρα μεταναστεύοντες".

   Μια παρένθεση:

   Προσωπικά έχω ζήσει, όπως και η ενεαμελής οικογένειά μου, την προσφυγιά μέσα στον ίδιο μας τον τόπο, όταν τα συμφέροντα κάποιων είχαν διχάσει τον ελληνικό λαό και είμασταν οι μισοί "Εθνικόφρονες" και οι άλλοι μισοί "Ανθέλληνες", τότε που είχαν γεμίσει "τα ξερονήσια Ελλάδα", αφού πρώτα ρημάχτηκαν τα ορεινά χωριά, γέμισαν τα βουνά και τα ρουμάνια νεκρούς, πλημμύρισαν αδερφικό αίμα οι ποταμοί και οι πηγές της μνήμης ανάβλυζαν χρόνια "χολή, αίμα και όξος"... Τότε ήταν που ξεριζωθήκαμε κι εμείς και ξημερωθήκαμε άστεγοι, ξένοι και καταφρονεμένοι δυο τρία χιλιόμετρα πιο κάτω από την πατρογονική μας γη, τους προσφιλείς νεκρούς και τα υπάρχοντά μας, πρόσφυγες ακόμα και μέσα στο ίδιο μας το σώμα, μην ορίζοντας τη ζωή μας, αναγκεμένοι και αναγκασμένοι ν' αρχίσουμε τη δύσβατη προσπάθεια για επιβίωση, ώσπου να ορθοποδήσουμε ξανά και ξανά... ΄Ητανε χειμώνες και φθινόπωρα που τα πορτοκάλια κρέμονταν ολόχρυσα προκλητικά στα δέντρα που δεν είχαμε... ΄Ηταν άνοιξες και καλοκαίρια που οι καρποί και τα φρούτα ευωδίαζαν μαυλιστικά στα περιβόλια των νοικοκυραίων και χορταίναμε με τα μάτια, γιατί "δεν έπρεπε να απλώσουμε χέρι στην ξένη περιουσία",

ο πατέρας ήταν ηθικών αρχών, κέρβερος και βέρος Εθνικόφρων! Κι ο αδερφός του το αντίθετο! ΄Ετσι μας πότισαν το δηλητήριο της έχθρας και του μίσους. Αυτά μας ρήμαξαν ως σόγια και ως έθνος...

   Κλείνει η παρένθεση.

   Το δράμα της πικρής εσωτερικής προσφυγιάς, μιας άνευ προηγουμένου  αιμορραγίας, που ερήμωσε πρώτη φορά την ύπαιθρο (η άλλη, εκείνης της επάρατης δεκαετίας, που τσιμεντιποίησε και γιγαντοποίησε την Αθήνα, προκλήθηκε για άλλους λόγους), το έχω βιώσει και το φέρνω βαρύ, εφιαλτικό φορτίο καταραμένης μνήμης, όπως και όλοι οι άνθρωποι της γενιάς μου. Κι αναρωτιέμαι: θα πάψουμε καμιά φορά οι ΄Ελληνες της όποιας ιδεολογίας (υπάρχουν αλήθεια ιδεολογίες στον καιρό μας ή μήπως μόνο διαπλεκόμενα συμφέροντα;) να είμαστε "ευκολοπίστευτοι και πάντα προδομένοι"... και θα συνειδητοποιήσουμε πως είμαστε ΕΛΛΗΝΕΣ; Το εύχομαι. Και θέλω να το ελπίζω.     

   Είναι κι ο ρατσισμός μια ακόμα έκφανση του παραλογισμού που χαρακτηρίζει τον τρομερό αιώνα της διαστημικής παραφροσύνης. Του αιώνα που εκπνέει κληροδοτώντας στην ανθρωπότητα εκτός από τα όντως   θαυμαστά επιτεύγματα της τεχνολογίας σε πολλούς τομείς, δύο από τους πλέον αιματηρούς παγκόσμιους πολέμους, χιλιάδες καταστροφικές συρράξεις, συνεχείς εχθρικές επεμβάσεις με εκατομμύρια νεκρούς, πεινασμένους, άστεγους, άσιτους, διψασμένους, παραμορφωμένους, πληγές απούλωτες και ερείπια ανεπανόρθωτα, για να κοσμούν τις προθήκες του πολιτισμού μας στον αιώνα που έρχεται και στους αιώνες των αιώνων. Του αιώνα με την επικράτηση της παντοδύναμης πληροφορικής, που πάει να ανατρέψει και αυτούς ακόμα τους νόμους του σύμπαντος με άγνωστα μέχρι στιγμής αποτελέσματα για την τύχη και το μέλλον του πλανήτη μας. Και όχι μόνο...  

 "΄Ηρθαν οι ΄Ελληνες = ήρθαν οι βάρβαροι". Αυτό σήμαινε η προσφυγιά, οι ξεριζωμένοι Μικρασιάτες πρόσφυγες για τους αυτόχθονες της ελληνικής ενδοχώρας.

  ΄Ηρθαν εδώ, στη μητέρα πατρίδα, σέρνοντας μαζί τους τη μνήμη των υπαρχόντων τους και την ελπίδα της επιστροφής στη γη τους την ποτισμένη με ιδρώτα, τη φυτεμένη το όμορφο Αύριο... , σηκώνοντας μόνο τα εικονίσματα και λίγο "χώμα αγαπημένο, χώμα ελληνικό από την Ιωνία, τη γλυκεία πατρίδα στον κόρφο τους για φυλακτό...

   Δε ζητούσαν τίποτ' άλλο εξόν από αγάπη και στοργή και λίγη από κείνη την τρυφερότητα, που μόνο οι ΄Ιωνες καλλιεργούσαν κι άνθιζε η γη της Ιωνίας το φως στα τυφλά μάτια του Ποιητή, λαμπικαρισμένη "σαν τις γλυφές κάποιου μαρμάρου/που δίχως να το θες αισθάνεσαι την κρυάδα του να ζωντανεύει"...

   Δε γύρευαν παρά λίγο ψωμί και γάλα, ό, τι έδιναν οι άπλοί εκείνοι βουνήσιοι χωρικοί, που δεν ήξεραν τι θα πει πόλεμος, εθρός και φίλος. Κι έδιναν από τα βρισκούμενα σ' όποιον τους χτυπούσε την πόρτα από ανάγκη. Δε γνώριζαν και δεν τους ενδιέφερε να ξέρουν τι σημαίνει διαφορά, τι ΄Ελληνας, τι Τούρκος, όλοι ήταν ίσοι για κείνους κάτω από το το σπλαχνικό κι ανεξίκακο μάτι του Θεού. Ένας είναι Θεός για τους δυστυχείς, μία η γη και μία η μεγάλη μάνα/πατρίδα/γη...

   Έρχονταν κυνηγημένοι από σκοπιμότητες, πένητες και ρημαγμένοι, διωγμένοι από την ιωνική ελληνική γη, όπου άνθιζε και μοσχοβολούσε ο πανάρχαιος εκείνος μύθος που δεν ξεχώριζε πολύ τον άνθρωπο από τους θεούς του γιατί ο άνθρωπος τους είχε δημιουργήσει κατ' είκόνα περίπου και ομοίωσή του, κι ο πολιτισμός του ανθοβολούσε εκεί τα διαιώνια όνειρα των προγόνων...Πάσχιζαν να ριζώσουν στην αγκαλιά της μάνας πατρίδας, να καλλιεργήσουν ξανά τη γη σπέρνοντας μαζί με το σπόρο της νέας ζωής και το χώμα και την ελπίδα που έφερναν από την κοιτίδα του ιωνικού πολιτισμού, το φως το ιωνικό, οι γεννημένοι, θρεμμένοι και μεγαλωμένοι μέσα στο άπλετο φως της ξανθής Ιωνίας. ΄Ανθρωποι φωτισμένοι και εγγράμματοι, με ανοιχτό μυαλό, ποιητική διάθεση και καλπάζουζα φαντασία. Και δεν έσπερναν μόνο σιτάρι, ήθελαν να ομορφύνουν τη ζωή, να ντύσουν με ευωδιά και χρώματα τρυφερά την ελπίδα και φύτευαν τριανταφυλλιές... να ευωδιάσει ο τόπος, η νέα γη τους Ιωνία! Αλλά το σαράκι της συμφοράς φυτρώνει ακόμα και μέσα από τα σπλάχνα ίδιου του ανθρώπου. ΄Ηταν μαζί κι εκείνοι που έφερναν τον όλεθρο στην εξασθενημένη θέληση: η Ειρήνη! Τι τραγική ειρωνεία της μοίρας, η Ειρήνη να ξεριζώνει τα όνειρα από τα μάτια κι από τη θέληση του ανθρώπου, οποίος δεν εννοεί να παραδεχτεί την ήττα του κι επιμένει

να θέλει να στολίσει το άγονο τοπίο, φυσικό και ψυχικό, με χρώματα, να το γεμίσει ροδοπέταλα...

  ΄Οχι, δεν είχε ψευδαισθήσεις ο ηλικιωμένος ρομαντικός γιατρός Βένης, ο πιο τραγικός ανάμεσα στους τραγικούς ήρωες της "Γαλήνης". Είχε ένα όραμα: να ενδυναμώσει το όνειρο μέσα από την ποίηση της ουτοπίας του, να δώσει άλλη διάσταση στην τραγικότητα και δείξει να πως μέσα στο τραγικό υπάρχει η ελπίδα κι από κει μπορεί να προβάλει, να ξανανθίσει η νέα ζωή, μέσα από τα ερείπια κι από τους τάφους των νεκρών, που λιπαίνουν τη γη. ΄Ηξερε πως "οι νεκροί μας πρασινίζουνε το χώμα..."  Η ποίηση δεν είναι χαμένη υπόθεση. Η ποίηση είναι η ίδια η δημιουργία του κόσμου, το πρώτο υλικό της ζωής, η ουσία και το μεγαλείο του κόσμου, το ίδιο το απέραντο και μεγαλειώδες σύμπαν, η γη με τα γόνιμα και τα άγονα τοπία της, που περιμένει τον ποιητή να της δώσει "πρόσωπο", να την περιβάλει με στοργή και τρυφεράδα και να σπείρει τα οράματά του...

  Αυτό ήταν ο τριανταφυλλώνας του Δημήτρη Βένη. Η προσπάθεια ν' ανθοβολήσει στην απρόσωπη γη της χέρσας αμμουδερής Αναβύσσου, η ιωνική ιδέα, το χρώμα και το άρωμα του πολιτισμού της, το μεγαλείο με τη φροντίδα και τη στοργή των χεριών του ανθρώπου. Και τα όνειρα θέλουν χώμα και ιδρώτα, χέρια στοργικά να οργώνουν, να σκάβουν τη γη, να τα σπέρνουν, και να τα φροντίζουν για να ριζώνουν και να καρπίζουν...

   Τα όνειρα του πρόσφυγα έχουν κάτι στέρεο, κάτι από χώμα και νερό, από αέρα κι από θάλασσα κυματώδη και μενεξελιά, από γαλήνη και φουρτούνα... Κάτι, ένα μεράδι από πατρίδα και μνήμη εωθινή. Είναι το άνθος των δυνατοτήτων του ανθρώπου τα όνειρα, που ανοίγουν δρόμους και δίνουν διεξόδους από τις δυσκολίες, που μένουν αλώβητα από την καστροφή γιατί έχουν και "άυλα" υλικά, που τα σηκώνουν πάνω από τη συμφορά. Κι ανατέλλουν όπου γης και πατρίδα για τον άνθρωπο που δεν χάνει το κουράγιο και την ελπίδα.

   Τα τριαντάφυλλα είναι τα όνειρα που ανθίζουν "στον άνω βυθό των ακαταλήπτων πραγμάτων", κατά που λέει κι ο Σκιαθίτης Αλέξανδρος. Ό, τι δεν μπορεί κανένας κατακτητής, καμιά σκοπιμότητα, καμιά δύναμη, καμιά προσφυγιά να αφανίσει και να μας τ' αποστερήσει...   

                                                                

   Δυστυχώς η προσφυγιά είναι διαχρονική. Οι άνθρωποι από τότε που έπαψαν να ζουν νομαδικά, οπότε οι μετακινήσεις γίνονταν για αναζήτηση καλύτερης τύχης και δεν ήξεραν τι σημαίνει "πολιτισμός", τι πάει να πει "ανθρώπινα δικαιώματα", " ειρηνική συνύπαρη των λαών", "σεβασμός της περιουσίας του άλλου", "ατομική ιδιοκτησία", δε γνώριζαν, γιατί δεν υπήρχαν σύνορα, όρια που να κλείνουν περιοχές της γης, δεν είχε ακόμα μοιραστεί το χώμα και στον καθένα αναλογούσαν δυο τετραγωνικά μέτρα γης, αν του αναλογούσαν κι αυτά(είναι η μόνη σταθερή περιουσία και το αναφέρετο απόκτημα για τον καθένα μας), δεν είχαν ηθικές αναστολές και δεν περιορίζονταν από τίποτα. Υπάκουναν μόνο στην ανάγκη που επέβαλλε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης με τη δύναμη της επιβολής για επιβίωση και της διαιώνισης του είδους, όπως όριζαν οι φυσικοί νόμοι, το "δίκαιο του ισχυροτέρου". Μόνο που τότε ήταν άγνωστη η έννοια της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από τον άνθρωπο και ο ρατσισμός.

   Η προσφυγιά είναι φαινόμενο των πολιτισμένων κοινωνιών. Και καμιά σχέση ή ομοιότητα δεν έχει με τις μετακινήσεις των πρωτόγονων λαών.

Είναι φαινόμενο και αποτέλεσμα των κατακτητικών πολέμων. Είναι εκπατρισμός, βίαιη έξωση ολόκληρων οικογενειών και λαών από τις εστίες τους, γιατί αυτό επιβάλλει το συμφέρον εκείνων που τον πόλεμο

"τολύπευσαν", διαιωνίζουν και συντηρούν σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.

   Η "Γαλήνη" αναφέρεται βεβαίως στους Φωκαείς πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα και τα υπάρχοντά τους και να αναζητήσουν μια παλάμη γης στη μητέρα Ελλάδα ν' απιθώσουν το κορμί και τις ελπίδες τους, να ριζώσουν, να παιδοκομήσουν ξανά, να οργώσουν, να σπείρουν, να θερίσουν και να θάψουν εκεί τους νεκρούς τους, όπου γης και μοίρα του ανθρώπου!

   Κατέληξαν στα βαλτοτόπια και της Αναβύσσου, όπου συνάντησαν την κακία των κοντόφθαλμων βοσκών, που τους είδαν σαν παράσιτα κι ας  τους παραχωρήθηκε η χέρσα και άνυδρη εκείνη γη πλάι στις αλυκές...

   Ξαναδιαβάζοντας τη "Γαλήνη", διαπιστώνει κανείς πως τίποτα δεν έχει αλλάξει από τότε ίσαμε σήμερα στον κόσμο. ΄Ολες οι διακηρύξεις, όλοι οι οργανισμοί που ιδρύθηκαν για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι μια πολιτέλεια και εφαρμόζονται μόνο στα λόγια και στα χαρτιά, δεν έχουν καμιά ισχύ, είναι μια επίφαση, στάχτη στα μάτια. Και τα κινήματα ειρήνης είναι "φωνή βοώντος εν γη αβάτω και ανύδρω", αφού η μισή ανθρωπότητα είναι πρόσφυγες και μετανάστες. Η γη μας κατάντησε ένας πλανήτης προσφύγων και μεταναστών. Να δούμε στο τέλος ποιος θα "υποδεχτεί" και ποιος θα περιθάλψει ποιον!                        

   Η πατρίδα μας ακόμα δεν έχει λύσει τα προβλήματα των Ελλήνων προσφύγων από την Ιωνία, τη Μικρασιατική ενδοχώρα, τον Πόντο, που χρονίζουν, την Πόλη. Υπάρχουν ακόμα αναποκατάστατοι, άστεγοι κι αδικαίωτοι Μικρασιάτες πρόσφυγες! Και θα πεθάνουν με δυο καημούς: έναν που δεν μπόρεσαν να ξαναγυρίσουν στις "χαμένες"(;) πατρίδες κι έναν που η μητέρα πατρίδα δεν τους έδωσε μια στέρεη γη να μη ζουν στην αβεβαιότητα. ΄Εχει δικές μας απούλωτες πληγές πολλές ακόμα. ΄Εχει το φλέγον Κυπριακό και τις διενέξεις με τη γείτονα σφετερίστρια χώρα για την "υφαλοκριπίδα". Και τώρα καλείται να αντιμετωπίσει το νέο και καθημερινά διογκούμενο κύμα μιας άλλου είδους, πρωτοφανούς στην ιστορία της, προσφυγιάς και μετανάστευσης, που δεν είναι αποτέλεσμα καν πολεμικής αναμέτρησης, αλλά ανελέητων βοβμβαρδισμών, που υπαγορεύει ένας προφανής, ανιστόρητος παραλογισμός, κατευθυνόμενος

από τα συμφέροντα εκείνων που εμπορεύονται τη ζωή και τη μοίρα του κόσμου.

   Η Ελλάδα πάντα το"ξέφραγο αμπέλι". Κι ο λαός μας ο "αποδιοπομπαίος τράγος" που αίρει εκών άκων τις αμαρτίες του κόσμου όλου. Και είμαστε και ικανοποιημένοι. Και ευχαριστημένοι. Και υπόχρεοι...

  Αυτά είχα να πω "στη γλώσσα τη δική μου. Κι άλλοι άλλα σ' άλλες", κατά που λέει κι ο ποιητής. Κοντός ψαλμός αληλούια!

  Ποιος θα μας σώσει από αυτό τον ανεξέλεγκτο παραλογισμό: τη φωτιά και το θάνατο που κρέμονται πάνω από τα κεφάλια μας;

  Ο Θεός να βάλει το χέρι του...