Οι αγωνιστές του 1821

Αγγελική Δαρλάση: «Οι αγωνιστές του 1821»

Είναι αλήθεια, όταν ασχολείσαι με αγωνιστές μεγάλων ιστορικών περιόδων και μοναδικών γεγονότων που άλλαξαν τον ρυθμό της ιστορίας της πατρίδας σου, χάνεσαι μέσα στο πλήθος των λεπτομερειών που όμως είναι απαραίτητο να διερευνήσεις, γιατί αυτές οι λεπτομέρειες είναι το υφάδι που θα δέσει τις κλωστές του στημονιού και θα υφάνεις το πολύχρωμο χράμι του γεγονότος και των προσώπων που υπήρξαν πρωταγωνιστές στον αγώνα, ο οποίος άφησε τα σημάδια του στην ιστορία.

Το έπος του 1821 είναι ακόμα νωπό στη μνήμη των Ελλήνων, δεν είναι όπως ο Τρωικός πόλεμος που απέχει κάποιες χιλιάδες χρόνια από μας και οι λεπτομέρειες ελαχιστοποιούνται, αφήνοντας τον συγγραφέα ελεύθερο να δημιουργήσει μόνος του τον χώρο όπου θα κινήσει τους ήρωές του. Ενώ, όσο βρίσκεται πιο κοντά στην εποχή που συνέβη ένα σημαντικό γεγονός και υπάρχουν ακόμα συνδετικοί κρίκοι, τόσο πιο δύσκολο είναι να στοιχειοθετήσει την ιστορία του. Γιατί πρέπει να λάβει υπ’ όψιν του και να μελετήσει, εκτός από τα απομνημονεύματα και αντικείμενα, όπως όπλα και σκεύη που χρησιμοποιούσαν και υπάρχουν στα μουσεία και σε ιδιωτικές συλλογές, το κάθε τι και να το αποδώσει με ακρίβεια, ώστε να προκύψει η ιστορική αλήθεια μέσα από τα δρώμενα.

Η Αγγελική Δαρλάση, λοιπόν, θέλοντας να ρίξει φως στο ξεκίνημα των αγωνιστών που επέλεξε να ασχοληθεί μαζί τους, στο μέτρο των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της, συμπληρώνοντας τα κενά με τη δημιουργική της φαντασία και τη λογική συσχέτιση των γεγονότων, διερευνά την παιδική ηλικία των ηρώων της, προκειμένου οι σημερινοί νεαροί συνομήλικοί τους αναγνώστες του βιβλίου της να παρακολουθήσουν τον κάθε αγωνιστή στο μεγάλωμά του μέσα στις συνθήκες που έζησε και επέδρασαν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του. Δεν τους ακολουθεί στην ενηλικίωσή τους. Τους φέρνει στο σημείο όπου παίρνουν σοβαρές αποφάσεις για το μέλλον το δικό τους και της αγωνιζόμενης πατρίδας να απαλλαγεί από τον τουρκικό ζυγό. Κατάφερε έτσι να φανεί ο ρόλος που έπαιξαν τα γεγονότα της καθημερινότητάς τους εντός του ιστορικού γίγνεσθαι της ταραγμένης εκείνης εποχής στην παιδική ηλικία του και ο Θοδωρής,
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ήταν τόσο γενναίος, τόσο έντιμος, τόσο σκληρός και υπερήφανος και αγέρωχος σαν τα ψηλά βουνά.

Οι πέντε επιλεγμένοι ήρωες των καλογραμμένων ιστοριών της είναι εμβληματικοί αφενός και αφετέρου ξεχώρισαν και παραμένουν στην κορυφή της πυραμίδας των ηρώων της Επανάστασης. Όλοι είναι ορφανοί από πατέρα. Ο Θοδωρής, ο μετέπειτα αγωνιστής Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, μεγάλωσε ορφανός στα βουνά με πολλές στερήσεις, αναγκασμένος από τα μικράτα του να είναι προστάτης της οικογένειάς του ως ο μεγαλύτερος γιος, το στήριγμα της μητέρας του.

Η Λασκαρίνα, που οι συνθήκες το ’φεραν να γεννηθεί στη φυλακή, όταν η έγκυος μητέρα της πήγε να δει τον καταδικασμένο άνδρα της στη φυλακή στην Κωνσταντινούπολη, ήρθε σημαδεμένη στον κόσμο. Αυτό την έκανε δυνατή και ως η μεγαλύτερη από τα αδέρφια της, που απόκτησε η μητέρα της από τον δεύτερο γάμο, ήταν εκείνη που από μικρή βρισκόταν στο λιμάνι και παράβγαινε με τα παλικάρια στο κουπί, αποφασισμένη να γίνει καπετάνιος ή τουλάχιστον καπετάνισσα, σύζυγος καπετάνιου.

Οι πέντε επιλεγμένοι ήρωες των καλογραμμένων ιστοριών της είναι εμβληματικοί αφενός και αφετέρου ξεχώρισαν και παραμένουν στην κορυφή της πυραμίδας των ηρώων της Επανάστασης.

Ο Γιώργης, δυστυχισμένος όσο κανένα άλλο ορφανό, δεν ξέρει από πού κρατάει η σκούφια του. Κάτι συγκεχυμένα ονόματα θυμόταν όταν τα παιδιά των καλών οικογενειών τον «πετροβολούσαν» με βρισιές πως είναι νόθος γιος κάποιας καλογριάς και πατέρας του ήταν κάποιος Καραΐσκος –από το Καρά (μαύρος στα τούρκικα) και Ίσκος–, ένα παιδί βασανισμένο που υπέφερε τα πάνδεινα στα χέρια του αφεντικού του. Ποτέ δεν ένιωσε ένα χάδι στο κορμί του, εκτός από το χέρι στα μαλλιά του μιας μαυροφορεμένης νέας γυναίκας που παρουσιάστηκε από το πουθενά για να τον σώσει από το φονικό χέρι του αφεντικού και να εξαφανιστεί στο πουθενά –μπορεί να ήταν η Παναγία–, και για να σωθεί από όλους, άρπαξε ένα ντουφέκι και πήρε τους δρόμους του βουνού, έγινε κλέφτης μαζί με άλλα παιδιά κατατρεγμένα. Μια ιδιαίτερα συγκλονιστική ιστορία.

Ο Κωνσταντής, ο μετέπειτα μπουρλοτιέρης, ο φόβος κι ο τρόμος των Τούρκων, Κωνσταντίνος Κανάρης, το δεκάχρονο ορφανό καπετανόπουλο, ονειρευόταν να γίνει καπετάνιος και μπάρκαρε ναυτάκι στο καράβι του μπάρμπα του, Δημήτρη, όχι ως ανιψιός του αλλά σαν όλους τους άλλους ναύτες του καραβιού: «Όχι μπάρμπα, Καπετάνιο θα με λες», ήταν από την αρχή του μπάρκου του ξεκαθαρισμένες οι σχέσεις τους. Από τα δέκα του υποτακτικός στους κανόνες του καραβιού, στη ζωή της θάλασσας.

Η Μαντώ, η όμορφη, πλούσια, μορφωμένη, καλομαθημένη αρχοντοπούλα, η γνωστή ηρωίδα Μαντώ Μαυρογένους, από μικρή γνώριζε τι συνέβαινε στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Όταν άρχισε η Επανάσταση άκουγε από συζητήσεις που γίνονταν κρυφά με άλλους πλούσιους Έλληνες στο γραφείο του πατέρα της και φούντωνε μέσα της ο πόθος και η λαχτάρα να πάει να πολεμήσει για την ελευθερία της σκλαβωμένης πατρίδας της.

Πέντε συγκινητικές, καλογραμμένες ιστορίες βγαλμένες μέσα από την παιδική ηλικία των πέντε από τους σημαντικότερους αγωνιστές της Εθνεγερσίας φέρνουν τον αναγνώστη αντιμέτωπο με τα γεγονότα που ανάγκασαν τα ορφανά, εκτός της Μαντώς, να μπουν στον αγώνα, επισημαίνοντας τα αίτια που τους επηρέασαν όντας παιδιά, ώστε να αφιερώσουν τη ζωή τους ή και την περιουσία τους, όπως η Μαντώ Μαυρογένους, στον αγώνα για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της σκλαβωμένης πατρίδας τους, την ηθική αποκατάσταση και την αξιοπρέπεια. Το χαρακτηριστικό εξώφυλλο και η ιδιότυπη εικονογράφηση της Σοφίας Παπαδοπούλου, που πλαισιώνει τα κείμενα, διευρύνει τις διαστάσεις του βιβλίου και βοηθάει τον αναγνώστη να αναχθεί στην επαναστατική περίοδο.

Δημοσιεύθηκε στο diastixo,gr σήμερα, 24 Μαρτίου 2020